samochód pancerny/transporter TERRÄNGBIL M / 42D SKP

Nazwa: TERRÄNGBIL M / 42D SKP
Typ: samochód pancerny/transporter
Kraj pochodzenia: Szwecja
Rok produkcji: 1942-45
Wysokość: 2.30 m
Długość: 6.20 m
Szerokość: 2.30 m
Waga: 8.5 T
Pancerz: odd 4mm do 20mm.
Silnik: Scania-Vabis 4-cylindrowy benzyna,
Moc: 115 KM @ 2300 rpm
Prędkość: 45 km/h
Zasięg: 300 km
Uzbrojenie: 2x ksp m / 36 karabiny maszynowe, 6/8 x 63 mm (2,48 cala)

Wyprodukowano: 150 sztuk

Załoga: 3 (kierowca, pilot, strzelec) + 7 żołnierzy

TERRÄNGBIL M / 42D SKP

Prace nad transporterem zostały wszczęte w skutek zapotrzebowania przerzucania w krótkim czasie dużej liczby żołnierzy w bezpieczny sposób, i tak powstał uzbrojony transporter TERRÄNGBIL M / 42D SKP, który oprócz załogi mógł przewieść dodatkowo 7 żołnierzy w krótkim czasie na pole walki. W projekt zaangażowano standardowe podwozie volvo i scania, co wpłynęło pozytywnie na szybkość produkcji oraz koszty. Pancerz był pochylony, tak by było jak najwiecej miejsca gdy żołnierze siedzą, Był to pojazd bardzo lekko uzbrojony, karabin miał raczej na pewno zadania obronne. Pojazd przechodził wiele modernizacji, i można go spotkać w armiach krajów trzeciego świata oraz w szwedzkim muzeum.

TERRÄNGBIL M / 42D SKP

czołg lekki STRIDSVAGN M / 41

Nazwa: STRIDSVAGN M / 41
Typ: czołg lekki
Kraj pochodzenia: Szwecja
Rok produkcji: 1942-43
Wysokość: 2.14 m
Długość: 4.54 m
Szerokość: 2.55 m
Waga: 11 T
Pancerz: 15-50 mm
Silnik: Scania-Vabis 1664c
Moc: 142 KM
Prędkość: 45 km/h
Zasięg: 270 km
Uzbrojenie: 37 mm (1,45 cala) Bofors m / 38 L-37 lub L-40,  2x Madsen M39 cal.303 (7,7 mm) karabiny maszynowe

Wyprodukowano: 220 sztuk

Załoga: 4 osobowa

STRIDSVAGN M / 41

W styczniu 1937, szwedzka komisja została wysłana do Niemiec, Polski i Francji, aby przetestować modele czołgów do ewentualnego zakupu lub licencjonowanej produkcji. Jednak tylko Panzer I został ostatecznie poddany szczegółowym badanią, jednak jak się okazało, nie było możliwości by pozyskać licencję, poszukiwania rozpoczęto w czechosłowacji od CKD, Od licencjonowanego pobratyńca był jednak lepiej opancerzony, przez co cięższy jak i miał mocniejszy silnik. Strv M / 41 SI służył w pułku P3 w Strängnäs, zawarte z kompanii czołgów lekkich 10 Brygady pancernego.

STRIDSVAGN M / 41

STRIDSVAGN L-60 M / 38,39,40

Nazwa: STRIDSVAGN L-60 M / 38,39,40
Typ: czołg lekki
Kraj pochodzenia: Szwecja
Rok produkcji: 1936-41
Wysokość: 2.07 m
Długość: 4.80 m
Szerokość: 2.05 m
Waga: 9.11 T
Pancerz: 5-50 mm
Silnik: Scania-Vabis V8, 1664 cc
Moc: 145 KM
Prędkość: 45 km/h
Zasięg: 270 km
Uzbrojenie: Bofors 37 mm (1.46 in) m/38 gu, 2x Madsen cal.303 machine-guns

Wyprodukowano: 219 sztuk

Załoga: 3 osobowa

Przed 1936 rokiem szwedzka armia miała w posiadaniu jedynie prototypowe egzemplarze  stridsvagn-m21-29 które pełniły służbę od zakończenie I wojny światowej. Nowy pojazd pancerny miał być zaawansowany technicznie, i tak też się stało, Posiadał w całości spawany kadłub, rozwijał prędkość ponad 40 km/h i posiadał solidny pancerz utrzymujący się na dobrze wyważonym zawieszeniu. Faktem jest, że szwecja zachowała neutralność w czasie II wojny światowej, jednak szwedzi nie mieli zamiaru czekać z założonymi rękami, na rozwój sytuacji i zaczeli się zbroić tworząc 219 jednostek STRIDSVAGN L-60 M / 38,39,40.

STRIDSVAGN M/21-29

Nazwa: STRIDSVAGN M/21-29
Typ: czołg lekki
Kraj pochodzenia: Szwecja
Rok produkcji: 1918-21
Wysokość: 2.52 m
Długość: 5.07 m
Szerokość: 2.05 m
Waga: 9.7 T
Pancerz: 8-14 mm
Silnik: Daimler-Benz 4-cylinder gasoline
Moc: 60 KM
Prędkość: 16 km/h
Uzbrojenie: Ksp m/14 6.5 mm (0.26 in) light machine-gun

Wyprodukowano: 10 sztuk

Załoga: 2 (dowódca/strzelec, kierowca)

STRIDSVAGN M/21-29

Prototyp został stworzony pod koniec I wojny światowej, Został sprojektowany na podstawie przejętego od armii brytyjskiej Whippet'a, To własnie jemu zawdzięcza wyglad i rozwiązania techniczne, jednak szwedzka wersja posiadała porządniejsze opancerzenie, sięgające nawet 14 mm, co było niezłym osiągnięciem jak na obecne czasy. Miało powstać wiele egzemplarzy tego pojazdu, jednak wojna się zakończyła, i zapotrzebowanie zmalało, przez co powstało jedynie 10 sztuk pojazdów, które nie przeszły chrztu bojowego. Niektóre z nich służbę zakończyly w 1938 roku jako pojazdy szkoleniowe.

STRIDSVAGN M/21-29

Trubia A4 / Naval

Nazwa: Trubia A4 / Naval
Typ: czołg lekki
Kraj pochodzenia: Hiszpania
Rok produkcji: 1936-37
Wysokość: 1,80 m
Długość: 3.77 m
Szerokość: 1.70 m
Waga: 5,5 T
Pancerz: 16 mm
Silnik: MAN chłodzony wodą. 6-cylindrowy
Moc: 70 KM
Prędkość: 30 km/h
Uzbrojenie: 2x 8 mm (0,31 cala) Vickers lekkie karabiny maszynowe

Wyprodukowano: około 20 sztuk

Załoga: 3 (dowódca / strzelec, kierowca, kadłub strzelec)

Trubia A4 / Naval

Pojazdy pancerne zostały wprowadzone do służby w Hiszpani po "wielkiej wojnie", do spacyfikowania zbuntowanych plemion muzułmańskich w Maroku. Akcja znana pożniej pod kryptonimem "RIF WAR" gdzie wziało udział wiele kupionych z Francji czołgów reno FT, po tych wydarzeniach główne dowództwo zadecydowało o wdrążeniu w Hiszpani planu pancernego w 1925 roku. Zaowocowało to kilkoma prototypami, Jednak dopiero Naval został wdrążony do produkcji, kiedy powstało 20 sztuk. Podczas wojny domowej w hiszpani skutecznie obniżały morale przeciwników.

Trubia A4 / Naval

BA-64

Nazwa: BA-64
Typ: lekki samochód pancerny
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1942-46
Wysokość: 190 m
Długość: 3.66 m
Szerokość: 1.69 m
Waga: 2.4 T
Pancerz: 4 do 15 mm (w), 0.24-0.59
Silnik: 4-cylindrowy benzynowy GAZ MM
Moc: 80 KM
Prędkość: 55 km/h
Zasięg: 300 km
Uzbrojenie: 1 karabin maszynowy DT kal. 7,62 mm

Wyprodukowano: 9910 sztuk

Załoga: 2 (dowódca/strzelec, kierowca)

BA-64 lekki samochód pancerny armii czerwonej

Standardowy lekki samochód pancerny na wyposażeniu armi radzieckiej. Doświadczenie z BA-20. Był jedynym lekkim samochodem pancernym na II wojnie po wschodniej stronie frontu wschodniego po wycofaniu BA-20 , dlatego wyprodukowano ich aż niecałe 10000 sztuk. Jak łatwo się domyślić nie był skomplikowany w produkcji a jego projekt powstał w rekordowym czasie dwóch miesięcy. Konstruktorem wiodącym był inż. G.M.Wasserman. W skład zespołu weszli: F. A. Lepiendin, J. N. Soroczkin, B. T. Komarewskij i W. F. Samojłow. Pierwszy prototyp, zbudowano jesienią 1941. 3 marca 1942 nowy samochód pancerny został przyjęty do uzbrojenia Armii Czerwonej.
poprzednich serii samochodów pancernych pozwoliło uzyskać modelowi BA-64 jako pierwszemu w armii Rosjan napęd na cztery koła. Było to ogromne ułatwienie do jazdy po trudnym terenie, z tego względu postanowiona zaprzestać

BA-64 lekki samochód pancerny armii czerwonej

BAI-6

Nazwa: BAI-6
Typ: Ciężki samochód pancerny
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1933-39
Wysokość: 2.10 m
Długość: 4.85 m
Szerokość: 2.20 m
Waga: 5,1 T
Pancerz: 9 do 15 mm (w), 0.24-0.59
Silnik: 4-cylindrowy benzynowy GAZ
Moc: 40 KM
Prędkość: 55 km/h
Zasięg: 200 km
Uzbrojenie: Główna: 1 x 45 mm (1,77 cala) 20K
Uzbrojenie dodatkowe: 2 x 7,62 mm DT (0,3 cala) karabiny maszynowe

Wyprodukowano: 566 sztuk

Załoga: 4 (dowódca, strzelec, przedni strzelec, kierowca)



W programie rozwoju samochodów pancernych, wdrożonym przez główne dowództwo Armii Czerwonej, zaplanowano wyposażenie wojsk w średnie samochody pancerne z uzbrojeniem armatnim. Do tego celu zaplanowano użycie trzy-osiowych podwozi z ciężarówek. Początkowo były to importowane pojazdy Moreland, jednak potem zaczęto używać podwozi z forda-timken. BA-6 powstał jako wóz który miał zachować zalety BA-3, przy braku takich wad jak przeciążone podwozie i silnik oraz słabe właściwości terenowe. W tym celu zmodyfikowano podwozie zwiększając rozstaw kół z 1585 do 1600 mm, a ich bazę zmniejszając z 3220 do 3200 mm. Wzmocniono przy tym tylne mosty i zmodyfikowano skrzynię przekładniową. Zachowano koła z oponami 6.50-20, ale opony pneumatyczne zastąpiono wypełnionymi gąbczastą gumą co zwiększyło odporność opon na ostrzał, ale zmniejszyło prędkość maksymalną. Zmieniono także konstrukcję kadłuba likwidując właz w tylnej płycie. Dzięki tym działaniom masa pojazdu spadła do 5,12 t. Pancerny kadłub z płyt pancernych o grubości do 8 mm miał kształt podobny jak w innych sowieckich średnich

samochodach pancernych. W przedniej części kadłuba znajdował się przedział silnikowy, a za nim stanowiska kierowcy i strzelca kadłubowego czkm DT. Za ich stanowiskami kadłub obniżał się, a na jego płycie stropowej umieszczona wieża pancerna pochodząca z czołgu lekkiego
 T-26 (w wersji z 1933 roku). Wewnątrz wieży stanowiska mieli dowódca i ładowniczy. Obsługiwali oni armatę 20K ob. 1932 kalibru 45 mm i sprzężony z nią czkm DT. Po bokach kadłuba zamocowane były dwa koła zapasowe. Mogły się one obracać i pomagały pokonywać przeszkody terenowe. Aby ułatwić obsługę silnika po bokach przedziału silnikowego znajdowały się otwory zamykane uchylnymi klapami. Pojazd napędzany był silnikiem GAZ-AA. Był to czterocylindrowy silnik gaźnikowy o pojemności skokowej 3285 cm³ i mocy 40 KM przy 2200 obr/min. Napęd przenoszony był na koła przy pomocy skrzyni biegów z czterema biegami do przodu i jednym wstecznym. Skrzynia biegów była wyposażona w reduktor podwajający liczbę biegów.

BAI-M

Nazwa: BAI-M
Typ: Ciężki samochód pancerny
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1933-34
Wysokość: 2.10 m
Długość: 4.85 m
Szerokość: 2.20 m
Waga: 5,1 T
Pancerz: 9 do 15 mm (w), 0.24-0.59
Silnik: 4-cylindrowy benzynowy GAZ
Moc: 40 KM
Prędkość: 55 km/h
Zasięg: 200 km
Uzbrojenie: 1 x 37 mm (1,46 cala) 7K gun
2 x 7,62 mm DT (0,3 cala) karabiny maszynowe

Wyprodukowano: około 90 sztuk

Załoga: 4 (dowódca, strzelec, przedni strzelec, kierowca)

Prace nad serią samochodów opancerzonych BAI rozpoczęły się w 1932 roku z własnej inicjatywy biura projekcyjnego Izhorsk, na czele z nijakim Dyrenkov'em. Była to pierwsza konstrukcja radziecka wyposażona w potrójną oś podwozia. Powstał w wyniku doświadczeń i badań przy użyciu "Ford'a Timken", Od którego odziedziczył wiele cech, miedzy innymi 40 konny silnik forda, zawodną skrzynię biegów oraz podówjny. Ostatecznie model BAI był punktem wyjściowym dla całej serii ciężkich samochodów pancernych BAI-M, BA-3, BA-6, 9 i BA-BA-10.

BA-20

Nazwa: BA-20
Typ: samochód pancerny
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1936-42
Wysokość: 2.20 m
Długość: 3.75 m
Szerokość: 2.00 m
Waga: 2 T
Pancerz: 6 do 15 mm (w), 0.24-0.59
Silnik: 4-cylindrowy benzynowy GAZ MM
Moc: 50 KM
Prędkość: 80 km/h
Zasięg: 300 km
Uzbrojenie: Główne: DT  karabin maszynowy 7,62 mm (0,3 cala), 1323 pociski

Wyprodukowano: około 1567 sztuk

Załoga: 3 (dowódca, strzelec, kierowca)

W 1934r wojsko radzieckie wyraziło zapotrzebowanie na lekki samochód pancerny, z lepszymi właściwościami jezdnymi niż  FAI. Rozpoczęcie produkcji BA-20 pokryło się z zakończeniem produkcji GAZ-A, przez co został obdarowany nowym silnikiem GAZ MM o mocy 50 KM. Powstał na bazie FAI, gdzie wiele elementów nie zostało zmienionych, miedzy innymi  położenie drzwi, włazów, szczelin wizyjnych i koło zapasowe. Pierwsze prototypy były gotowe w 1936r. Komisja stwierdziła tylko dwie wady, była to słaba widoczność przy prędkości większej niż 15 km/h oraz słabe uzbrojenie, co zostało naprawione poprzez dodanie karabinu maszynowego.

Samochód pancerny FAI i FAI M

Nazwa: FAI i FAI M
Typ: samochód pancerny
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1934-37
Wysokość: 2.24 m
Długość: 3.75 m
Szerokość: 1,68 m
Waga: 2 T
Pancerz: od 4 do 6  mm
Silnik: 4-cyl petrol GAZ A
Moc: 42 KM
Moc/Masa: 9.95 KM/t
Prędkość: 40 km/h
Zasięg: 200 km
Uzbrojenie: Główne: DT  karabin maszynowy 7,62 mm (0,3 cala), 1323 pociski

Wyprodukowano: około 400 sztuk

Załoga: 4 osoby (kierowca, dowódca, strzelec)

Jak FAI wyparł D8 i D12

31 maja 1929 roku wyprodukowano kilka samochodów pancernych na licencji forda i podwoziu forda AA. Miał powstać lekki samochód pancerny, okazał się on jednak ciasny, mały i krępy, brakowało mu szybkości i możliwości jazdy w trudnym terenie. To były właśnie prototypy D8 i D12, które zostały wyparte przez FAI i pożniejszego FAI M

Nowy model nazwany na cześć forda Izhorskiy był zdłuższy, solidniejszy przez co można było zamontować obrotową wieżyczke, posiadał dwie dodatkowe osłony dla kierowcy i dowódcy. Posiadały kauczukowe koła, co oznaczało, że mogły dalej się poruszać pomimo postrzału w koło, co było dużym plusem. Niestety, podwozie produkowane seryjnie, dla standardowych samochodów nie zawsze wytrzymało cięząr pancerze i siłe ognia wroga na polu walki, co znacznie obniża jego ocene ogolną.

FAI był typowym samobieżnym lekko opancerzonym stanowiskiem strzeleckim dla karabinu 7,72 mm (0,3 cala) i stanowił łatwy kąsek dla wszystkich na polu walki, przez co wiele pojazdów nie zachowało się do dzisiejszych czasów, ale jednego z nich możemy oglądać w muzeum w ,.
Jest to pojazd przejety w czasie Powstania Warszawskiego przez Powstańców

Samochód pancerny BA-27

Nazwa: BA-27
Typ: samochód pancerny
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1928-31
Wysokość: 2.00 m
Długość: 4,65 m
Szerokość: 2.20 m
Waga: 5.14 T
Pancerz: od 4 do 8  mm
Silnik: 4-cyl petrol GAZ MM
Moc:m 50 KM
Moc/Masa: 9.95 KM/t
Prędkość: 40 km/h
Zasięg: 330 km
Uzbrojenie: Główne: 1 x 37 mm (1.46 in) D1T
Dodatkowe 1 x DT 7.62 mm (0.3 in) machine gun

Wyprodukowano: 215 sztuk

Załoga: 4 osoby

Pomimo, że ogolna wiedza na temat pojazdów pancernych przybyłą do rosji w 1918 roku, to środki i dostępna technologia były niewystarczające do produkcji masowej. Pomimo to armia czerwona posiadała jednak na utrzymaniu w tym czasie około 300 samochodów pancernych różnych typów, od morza nieudanych prototypów zaczynając. Aż prosiło się by zebrać to wszystko do kupy i stworzyć jeden solidny projekt. Na początku planowano użyć podwozie z niemieckiego dimlinera, jednak ostatecznie zdecydowano się na produkt krajowy. Pierwsza partia BA-27 w liczbie 54 sztuk zeszła z taśmy 1928 roku, pierwsze testy były bardzo zadowalające, ale zdecydowano się na niewielkie poprawki, by wyprodukować dalszą część produkcji. Nowo wyprodukowane modele trafiły do jednostek zwiadowczych, wcześniej już wyposażonych w tego typu pojazdy. Produkcje zakończono w 1931 roku na podstawie stwierdzenia, że ich pancerz jest zbyt słaby, a siła ognia nie wystarczająca, w dodatku ich zdolności terenowe w porównaniu z pojazdami gąsienicowymi wypadają bardzo słabo.

Ciężkie działo samobieżne SU-152

Nazwa: SU-122
Typ: niszczyciel
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: luty-wrzesień 1943r
Wysokość: 2.45 m
Długość: 6,75 m (8.95m z działem)
Szerokość: 3.25 m
Waga: 45,5 T
Pancerz: 22 - 75 mm
Silnik: 12-cylindrowy silnik wysokoprężny W-2K
Moc:m 600 KM
Moc/Masa: 13,2 KM/t
Prędkość: 43 km/h
Zasięg: 330 km
Uzbrojenie: 1 x haubicoarmata ML-20S kal. 152 mm (20 nab.)
uzbrojenie załogi: (1-2 pm PPSz (1278-1300 nab.), 25 szt. granatów F-1)

Wyprodukowano: 700 sztuk

Załoga: 5 osoby

Historia
15.04.1942 - Tego dnia główny zarząd artylerii armii czerwonej podjął decyzje o rozpoczęciu prac i badań nad nowym rodzajem dział samobieżnych, które będą wspierać piechotę. Miały one być na podwoziu czołgów już produkowanych seryjnie i padło na podwozie ciężkiego czołgu KW, które miało być wyposażone w haubicoarmate kaliber 152 mm.Oprócz tego, że miał niszczyc wrogie bunkry, schrony i umocnienia, to miał również siać postrach wśród niemieckich czołgów ciężkich. Pracami kierowało biuro konstrukcyjne Ż. Kotinowa z Zakładów Kirowskich w Czelabińsku przy współpracy z biurem konstrukcyjnym Artylerii Samobieżnej zakładów Uralmaszzawod w Swierdłowsku. Projekt nowego działa samobieżnego był gotowy na początku stycznia 1943 roku i w dniu 4 stycznia został zatwierdzony i zlecono budowę prototypu, który miano uKW-14. Już 7 lutego 1943 roku zakończono próby działa a w dniu 14 lutego 1943 roku przyjęto je na uzbrojenie. Zmieniono jednocześnie jego oznaczenie na SU-152. Także w lutym rozpoczęto produkcję seryjną tych dział w Zakładach Kirowskich w Czelabińsku, gdzie trwała do września 1943 roku. W tym czasie wyprodukowano około 700 dział samobieżnych SU-152. Produkcję ich przerwano z uwagi na opracowanie i wdrożenie do produkcji seryjnej nowego ciężkiego działa samobieżnego ISU-152. Do obecnych czasów z około siedmiuset SU-152 przetrwały zaledwie trzy sztuki, z których dwie znajdują się w Polsce, w Lubuskim Muzeum Wojskowym w Zielonej Górze z/s w Drzonowie gdzie je przeniesiono w 1997 roku z Cmentarza Żołnierzy Radzieckich w Cybince, a jedna w rosyjskim Muzeum czołgów w Kubince.
kończyć do 29 stycznia. Protot
yp wyposażono w specjalnie adaptowaną dla tego działa haubico-armatę wz. 1937/43 (ML-20S) kal. 152 mm. Nosił on oznaczenie

Niszczyciel SU-122

Nazwa: SU-122
Typ: niszczyciel
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1942-44
Wysokość: 2.32 m
Długość: 6.95m
Szerokość: 3.00 m
Waga: 30,9 T
Pancerz: max 75 mm z przodu
Silnik: Klimov diesel V12
Moc:m 493 KM
Moc/Masa: 16,0 KM/t
Prędkość: 55 km/h
Zasięg: 400 km
Uzbrojenie: 122 mm M-30S howitzer

Wyprodukowano: 1150 sztuk

Załoga: 4 osoby (dowódca, kierowca, strzelec, ładowniczy)

Su-122 jest to haubica kalibru 122 mm obsadzona na podwoziu legendarnego czołgu T-34.
Opracowana przez biuro projektowe FF Pietrow jako M-30S haubica, okazała się najlepszym rozwiązaniem dla średnio ciężkiej konstrukcji podwozia. Testowano również haubice kalibru 152 mm, jednak okazały się gorszym rozwiązaniem. Początkowo, jako podwozie dla Su-122 miał slużyć projekt ściągnięty z niemieckiego Sturmgeschütz III.

Pierwszy prototyp U-35 był gotowy 30 listopada 1942 roku. Tego samego dnia przejechał 50 km i oddał 20 strzałów. Już pierwsze próby ujawniły że kąty ostrzału haubicy są za małe, dosyłacz pocisków niedoskonały, przedział załogi zbyt słabo wentylowany, a konieczność obsługi działa przez dowódcę odrywa go od obserwacji terenu. Wady te starano się wyeliminować. Zwiększono kąty ostrzału i zamocowano wentylator usuwający z przedziału załogi gazy prochowe.

Mechanik kierowca miał stanowisko po lewej stronie działa. Przed nim znajdował się luk obserwacyjny wykorzystywany podczas przemarszów. W czasie walki był on zamykany i kierowca używał wyciętej w jego pokrywie szczeliny obserwacyjnej. Za kierowcą siedział celowniczy obsługujący mechanizm celowania w poziomie. Jego dodatkowym zadaniem była obserwacja terenu przed pojazdem. Po prawej stronie armaty zajmował miejsce dowódca. Obsługiwał on mechanizm podniesienia haubicy. Dowódca wyposażony był celownik panoramiczny PTK-5. Obsługiwał także znajdująca się na wyposażeniu czołgu radiostację krótkofalową 9RM. Po bokach zamka haubicy stanowiska zajmowali ładowniczy. Wszyscy członkowie załogi byli połączeni ze sobą przy pomocy telefonu czołgowego TPU-3 bisF. Załoga zajmowała miejsca w pojeździe przez pojedynczy właz w stropie pojazdu. Do samoobrony służyły jej dwa pistolety maszynowe PPSz i 20 granatów obronnych F-1.

Kadłub SU-122 był zespawany ze stalowych blach o grubości (nachyleniu):
przednia część kadłuba - 45 mm (50°)
boki kadłuba - 45 mm (20°)
tył kadłuba - 40 mm strop i dno - 20 mm

W przedniej płycie znajdowało się duże wycięcie na lufę haubicy. Haubica M-30 byłą za pomocą trzpienia łoża dolnego zamocowana w gnieździe przyspawanym do dna przedziału bojowego. W stosunku do działa holowanego wzmocniono sprężynowe odciążacze. Zastosowanie masowo produkowanej haubicy ułatwiło produkcję, ale długość jej odrzutu równa 1100 mm utrudniała rozplanowanie przedziału bojowego. Zainstalowana w SU-122 wersja haubicy M-30 miała masę około 1200 kg i lufę długości 22,7 kalibru. Kąt ostrzału w poziomie był równy 20°, w pionie od -3° do +25°. Szybkostrzelność działa sięgała 5-6 strz./min. Zapas amunicji wynosił 40 naboi i ładunków miotających. Podstawowym pociskiem był odłamkowo-burzący OF-462 o masie 21,76 kg przeznaczony do zwalczania piechoty i umocnień.

Latem 1943 roku jednostkę ognia uzupełniono kumulacyjnymi pociskami BP-460A o przebijalności 100-120 mm które służyły do zwalczania celów pancernych. Napęd SU-122 stanowił 12-cylindrowy czterosuwowy, wysokoprężny W-2-34 o pojemności 38 800 cm³ i mocy 500 KM przy 1800 obr. Cylindry silnika miały średnicę 150 mm, skok tłoka 180-186 mm. Stopień sprężania 1:15. Silnik chłodzony był cieczą. Moc z silnika na koła napędowe była przenoszona przy pomocy

mechanicznego układu przeniesienia mocy. Składał się on z suchego sprzęgła głównego i mechanicznej skrzyni przekładniowej z czterema biegami do przodu i jednym wstecznym (późniejsze wozy miały pięć biegów do przodu). Mechanizm skrętu składał się z dwóch sprzęgieł bocznych, dwóch jednostopniowych przekładni bocznych i hamulców taśmowych. SU-122 miał zawieszenie niezależne na sprężynach spiralnych. Każde z 10 podwójnych kół jezdnych było połączone za pomocą wahacza ze sprężyną. Koła jezdne były wyposażone w bandaże gumowe. Napęd z silnika był przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdowały się koła napinające. Wóz posiadał dwie gąsienice. Były to gąsienice jednogrzebieniowe, jednosworzniowe. Gąsienice miały szerokość 500 mm, podziałkę 170 mm. Długość oporowa gąsienicy była równa 3830 mm, a rozstaw pomiędzy środkami gąsienic 2450 mm. Wóz wyposażony był w jednoprzewodową instalację elektryczną 12/24 V. 

Niszczyciel SU-100

Nazwa: SU-100
Typ: niszczyciel
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1944-45
Wysokość: 2.45 m
Długość: 6.10m (z działem 9.45)
Szerokość: 3.00 m
Waga: 20,6 T
Pancerz: max 75 mm z przodu
Silnik: Klimov diesel V12
Moc:m 493 KM
Moc/Masa: 16,0 KM/t
Prędkość: 48 km/h
Zasięg: 370 km
Uzbrojenie: działo100 mm (3,94 cala), D10

Wyprodukowano: 2335 sztuk

Załoga: 4 osoby (dowódca, kierowca, strzelec, ładowniczy)

SU-100 a Su-85
Su-100 wszedł do służby w 1944 roku, tak jak jego poprzednik SU-85, został stworzony na bazie czołgu T-34. Od Su-85 różnił się nowym kulistym jarzmem, w którym zostało osadzone szybkostrzelne, długo lufowe działo.

Historia
W połowie 1944 roku stało się jasne, że pochylone pancerze niemieckich czołgów  wzorowane na T-34, są nie do przebicia dla wysłużonego już na wojnie SU-85, w dodatku nowy T34/85 nie dość, że posiadał takie samo działo, to jeszcze posiadał wierze, dzieki czemu mogł nim obracac 360*. Stało się rzeczą priorytetową zwiekszenie mocy ognia słynnego niszczyciela, i tak powstał SU-100 w całości bazujący na swoim poprzedniku SU-85. Nowe działo spełniało pokładane w nim nadzieje, potrafiąc przebić pancerz grubości 120 mm oraz pochylony pancerz 85 mm niemieckiej pantery. Działo te wykorzystano w  późniejszych T-54 oraz T-55, które były w szeregach armii z wielu
krajów świata. Została zmodernizowana także kopuła dowódcy, a w przedziale załogi było chłodniej, dzieki zamontowaniu drugiego wentylatora.

Przebieg służby
SU-100 gdy tylko pojawił się na polu bitwy od razu zyskał sympatie rosyjskich żołnierzy, zawdzięczał to sobie umiejętnym radzeniem sobie w niszczeniu prawie wszystkich niemieckich czołgów. Solidny opór potrafiły stawiać tylko legendarne tigery. 

Niszczyciel SU-85

Nazwa: SU-85
Typ: niszczyciel
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1943-44
Wysokość: 2.33 m
Długość: 6.10m (z działem 8.15)
Szerokość: 3.00 m
Waga: 29,8 T
Pancerz: 45 mm
Silnik: Klimov diesel V12
Moc:m 493 KM
Moc/Masa: 16,4 KM/t
Prędkość: 55 km/h
Zasięg: 400 km
Uzbrojenie: 
85 mm (3,35 cala) D-5T AT gun

Wyprodukowano: 2050 sztuk

Załoga: 4 osoby (dowódca, kierowca, strzelec, ładowniczy)

SU-85 a T-34
Rodzina niszczycieli SU uważana, za przedstawicieli najgroźniejszej broni przeciwpancernej podczas II wojny światowej. Na początku wojny T-34 i KV-1 były nie do pokonania przez niemieckie czołgi, które nie były w stanie przebić ich pancerza, sytuacja ta trwała aż do pojawienia się wśród niemieckich szeregów ciężkiego czołgu "Tiger" w 1942 roku. Mimo, że pojawiły się wtedy w nieznacznych ilościach, dawały się we znaki radzieckim generałom, sytuacja pogorszyła się miedzy innymi w bitwie pod Kurskiem, gdzie pojawiły sie czołgi nowego typu "Panther". Było jasne, że zdolności bojowe nowych niemieckich produkcji, znacznie przewyższają, uważane w owym czasie za stare, i wysłużone pojazdy bojowe związku radzieckiego. Standardowe działa 76,2 mm masowo montowane w T-34, nie były w stanie przebić pancerza Tigera z bezpiecznej odległości, przez co tracono duże ilości legendarnego T-34.

Przeznaczenie SU-85
Zwany "Samokhodnaya Ustanovka" albo po prostu "SU" był to pojazd ze słuszną jednostką napędową, pozwalającą rozwinąć intratne prędkości wyposażony w szybkostrzelne działo 85 mm od którego nosi swoją nazwe, korzystał z podwozia T-34. Szybkostrzelne działo, dawało przewage, przy niszczeniu szybkich celów. SU-85 został stworzony głównie, by eliminować nowsze modele niemieckich czołgów

Produkcja
Jego produkcja wyniosła ponad dwa tysiące egzemplarazy, aż dalsze zlecenia anulowano w 1944 roku, kiedy to natychmiast zastąpił go SU-100. Został zaprojektowany przez Lew S. Trojanów na bazie Su-100 oraz wykonany w 85% z częsci T-34. Zawieszenie typu "christe" z 500mm prześwitem zostało niezmienione. Napędzał go wysokoproprężny silnik 12 cylindrowy wyciągający 493 KM, dający stosunek 16,4 KM na każdą tone. Produkcja była stosunkowo łatwa, głównie dzieki prostemu kadłubowi bez wierzy.

Działo samobieżne SU-76

Nazwa: SU-76
Typ: działo samobieżne
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1942-45
Wysokość: 2.17 m
Długość: 4.44m
Szerokość: 2.72 m
Waga: 10 T
Pancerz: Od 35 mm na przodzie do 16 mm po bokach.
Silnik: Gaz 2 x 4-cyl. GAZ 203
Moc: 170 KM (126 Kw)
Moc/Masa: 17 KM/t
Prędkość: 45 km/h
Zasięg: 320 km
Uzbrojenie: 
Główne: 1x 76 mm (3 cale) ZIS-3SH, 120 pociski
Dodatkowe: 1x DT 7,62 mm (0,3 cala) karabin maszynowy, 2000 pociski

Wyprodukowano: 13932 sztuk

Załoga: 3 osoby (dowódca, kierowca, strzelec)


Historia

Sukcesy niemieckich StuGs na froncie rosyjskim skłoniły rosyjskich generałów do podjęcia decyzji o masowej produkcji działa samobieżnego. To nie była jednak pierwsza próba stworzenia takiego pojazdu. Już w 1936 w limitowanej serii Su-5 stworzonego z podzespołów T-26. Natomiast w 1941 roku do produkcji działa samobieżnego użyto lufy ZIS -30 AT gun umieszczonej na ciągniku komsomolec. Chociaż nie były doskonałe  można było tanio wyprodukować ich duża liczbę, a bez przeszkód potrafily przebijać niemieckie pancerze.

Warianty:

• OSU-76 – eksperymentalna konstrukcja oparta na podwoziu czołgu T-70
• SU-76 (oznaczenie fabryczne (SU-12) – pierwszy model produkcyjny z przedłużonym i poszerzonym podwoziem T-70, dwoma silnikami z osobnymi skrzyniami biegów ulokowanymi symetrycznie po bokach kadłuba. Przedział bojowy zamknięty od góry dachem, który jednak trzeba było demontować ze względu na niewystarczającą wentylację, prowadzącą w walce do zatrucia załogi dymem. Ze względu na niesynchroniczną pracę silników powodującą drgania rezonansowe wału napędowego wersja ta trapiona była permanentnymi awariami transmisji - wału i skrzyń przekładniowych. Proste wzmocnienie transmisji, które podjęto jako środek zaradczy, paradoksalnie jeszcze sytuację pogorszyło. Produkowany w latach 1942-43. Wyprodukowano 560 egzemplarzy.
• SU-76M (SU-12M) - wersja SU-12 zmodyfikowana doraźnie w celu likwidacji wspomnianych drgań, co osiągnięto przez amortyzację łóż silników i wprowadzenie sprężystych przegubów na wałach. Osiągnęła ona zadowalający stopień niezawodności.
• SU-76M (SU-15) – trzeci, najbardziej masowo wytwarzany model, eliminujący wady poprzednich wersji - z oboma silnikami zblokowanymi szeregowo po prawej stronie kadłuba i jedną skrzynią biegów. Produkowany od 1943 do listopada 1945.

Służba:

Początkowo SU-76 był przeznaczony do roli niszczyciela czołgów, ale okazał się być także bardzo przydatny jako działo samobieżne, które służyło do wsparcia piechoty. Lekkie opancerzenie sprawiało, że był on bardzo łatwym celem dla czołgów i artylerii przeciwpancernej. Jak na swoje rozmiary posiadał niską wagę, co łącząc się z szerokimi gąsienicami dawało mu duża zwrotność i mobilność. Działa te pozostawały w służbie dla armii czerwonej aż do początku lat 60 XX wieku. 

Su-76 były podstawowym wyposażeniem dział artylerii samobieżnej Ludowego Wojska Polskiego w czasie II wojny światowej. Armia radziecka i Wojsko Polskie byli jedynymi użytkownikami tego sprzętu.

Działa samobieżne SU-76 stały się jednym z podstawowych dział artylerii samobieżnej Ludowego Wojska Polskiego w czasie II wojny światowej. Wojsko Polskie było w tym czasie jedynym, obok Armii Radzieckiej, użytkownikiem tego sprzętu podczas wojny.

Czołg ciężki KV-1 (Kliment Voroshilov)

Nazwa: KV-1 (Kliment Voroshilov)
Typ: czołg cięzki
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1939-43
Wysokość: 4,2 m
Długość: 5,8 m (9,85 m z działem)
Szerokość: 2.32 m
Waga: 45 T
Pancerz: Od 30 do 100 mm
Silnik: V12 diesel V2
Moc: 600 KM (450 kW)
Moc/Masa: 13.05 KM/t
Prędkość: 38 km/h
Zasięg: 200 km
Uzbrojenie: 
Główne: 1x76.2 mm (3 cale) L32
Dodatkowe: 3x DT 7,62 mm (0,3 cala) karabiny maszynowe

Wyprodukowano: 5219 sztuk

Załoga: 4 osoby (kierowca, dowódca, dwóch strzelców)

Historia KV-1

Doktryna wojenna ZSRR z czasów przed II wojną światową, zakładała istnienie pojazdu, do przełamywania silnie umocnionych pozycji wroga, i w myśl tego powstał wielowieżowy T-35, który po nieudanych próbach w warunkach polowych, dał do zrozumienia rosyjskim inżynierom, że muszą sie bardziej postarać. I w ten sposób powstała konstrukcja KV-1, której w późniejszym okresie powstało wiele wersji. Przed rozpoczęciem wojny była to jedna z niewielu rosyjskich konstrukcji, która przewyższała technicznie niemiecką inżynierię. Z początku uważano, że KV-1 ma mieć potężną siłę ognia, być mało mobilny i słabo opancerzony. Jednak po przeanalizowaniu wojny domowej w hiszpani zdecydowano się na zwiększenie ochrony poprzez wzmocnienie pancerza. Kv-1 był nazywany również czołgiem oblężniczym, nacierając na linie wroga miał za zadanie skupiać siłę ognia, dlatego jego pancerz musiał radzić sobie z odbijaniem pocisków karabinowych, jak i pocisków z innych czołgów wroga. Ustawiano go w punktach o największym znaczeniu strategicznym, dlatego grubość pancerza górowała nad mobilnością.

Czołg KV-1, a dokłądniej jego trzy prototypy chrzest bojowy przeszedł poczas wojny zimowej z finlandia z 1939r, gdzie początkowo został uznany za pojazd odporny, ale wykazał niską niezawodność i mobilność. Wersja wielowieżowa okazała sie zbyt skomplikowana, i trudna w obsłudze, ciężko nie wspomnieć o wysokich kosztach eksploatacyjnych. Ten sam zespół co stworzył poprzednie prototypy wyciągnął wnioski i wypuścił bardziej dopracowaną wersje, która po zaliczeniu testów polowych oraz sprawdzeniu skuteczności na polu bitwy zatwierdzono ostateczny prototyp. 

Początkowo, KV-1 był czołgiem ważącym dwa razy tyle, niż najcięższe czołgi niemiecki, jego główna zaletą był pancerz, który w owym czasie był nie do przepicia, przez większość czołgów i dział przeciw pancernych.

Sytuacja zmieniła się natomiast w 1942 roku, kiedy niemcy zaczeli testować wiele innych wielolufowych armat, przez co pancerz  KV-1 stracił status nieprzebijanego. W dodatku powstało pytanie po co produkować droższy, mniej mobilny, i bardziej zawodny KV-1 skoro te same zadania spełnia T-24, który został wyposażony w takie samo działo co KV-1. Początkowo zaczęto odchudzać pancerz, to podważyło fakt, że te same zadania, w lepszy sposób i taniej spełnia czołg średni T-34.

KV-1 odbił swoje piętno na historii czołgów. Pomimo, że wprowadzono w nim odpowiednie modyfikacje, (np pierwszy raz w rosyjskim czołgu dowódca miał koszyk w wieży z otworami zwiadowczymi z każdej strony.) jego produkcja się zakończyła, ale dzieki niemu powstał jego następca IS-1, w którym zastosowano modyfikacje z KV jak i T-34, co stanowiło bardzo udane połączenie.

Przebieg służby

W dniu rozpoczęcia niemieckiej inwazji na Związek Radziecki Armia Józefa Stalina była w posiadaniu 639 czołgów KW. Ich opancerzenie okazało się na tyle odporne i skuteczne, że Niemcy nie byli w stanie zniszczyć ich za pomocą własnych czołgów i broni przeciwpancernej i smuszeni byli polegać na wsparciu lotniczym i artylerii przeciwlotniczej lub na wielkokalibrowych haubicach kalibru 105 mm w przypadku spotkania tych czołgów na polu bitwy.

Czołg ciężki Iosif Stalin 3 (IS-3)

Nazwa: Iosif Stalin 3 (IS-3)
Typ: czołg cięzki
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1944
Wysokość: 2,45 m
Długość: 6,2 m (9,85 m z działem)
Szerokość: 3,09 m
Waga: 45,7T
Pancerz: Od 60 do 175 mm
Silnik: V-2-1S diesel V12
Moc: 600 KM (450 kW)
Moc/Masa: 13.05 KM/t
Prędkość: 40 km/h
Zasięg: 185 km
Uzbrojenie: 
Główne: 122 mm (4,8 cala) D25T pistolet
dodatkowe: 12,7 mm (0,5 cala) DShK  karabin przeciwlotniczy
1 lub 2x7.62 mm (0,3 cala) karabiny maszynowe
Wyprodukowano: 2311 sztuk

Historia czołgu IS-3

Czołg ciężki IS-3 powstał częściowo w oparciu o konstrukcję czołgu IS-2, lecz wprowadzał całkowicie nowy kształt kadłuba i wieży. Czołg miał starannie zaprojektowany pancerz o znacznej odporności na ostrzał dział przeciwpancernych. Charakteryzował się dużym nachyleniem płyt pancernych, sprzyjającym rykoszetowaniu pocisków i zwiększającym efektywną grubość pancerza. Kształt płyt nosa kadłuba określano jako tzw. "nos szczupaka"; czołg ten był także nieoficjalnie nazywany szczuka (szczupak), a na Zachodzie: Stalin. Pierwsze seryjne wozy zjechały z linii montażowych w maju 1945 r. i nie zdążyły wziąć udziału w wojnie. Konstrukcja ta wzbudziła duże zainteresowanie wśród aliantów zachodnich, którzy uznali IS-3 za niezwykle groźną broń.

Czołg wyposażony był w armatę D-25T kalibru 122 mm, znaną z czołgu IS-2. Zastosowanie tej armaty było jednak pewnym mankamentem tego czołgu, gdyż charakteryzowała się ona niezbyt dużą prędkością początkową pocisku i w rezultacie jej możliwości przebicia pancerza, pomimo dużego kalibru, odpowiadały niemieckiej armacie 75 mm z długą lufą, zastosowanej m.in. w niemieckim czołgu Panther. Ponadto, z powodu dużych i ciężkich nabojów, szybkostrzelność armaty była niska, a zapas przewożonej amunicji mały.

W trakcie służby, czołgi IS-3 były modernizowane. Pierwsza modernizacja miała miejsce w latach 1952 – 1953. Obejmowała ona wzmocnienie mocowania silnika i skrzyni biegów. Wzmocniono pancerz pod wieżą. Wozy otrzymały nowe radiostacje. W wyniku modernizacji masa pojazdu wzrosła do 48 800 kg. Następna modernizacja miała miejsce w końcu lat 50. XX wieku. Zmodernizowane pojazdy od 1960 nazywano IS-3M lub IS-3M model 1960. Modernizacja obejmowała wzmocnienie kadłuba czołgu. Unowocześniono układ napędowy. Czołg otrzymał nowe przyrządy obserwacyjne, w tym noktowizory. Od 1960, zamiast silników W-11, montowano silniki W-54K-IS o mocy 530 KM. Były one odmianą silnika stosowanego w czołgach T-54.

Przebieg służby

Do jednostek czołgi te trafiły w czerwcu 1945. Oddziały wyposażone w czołgi IS-3 znalazły się także w składzie wojsk, które w sierpniu 1945 zaatakowały japońską Armię Kwantuńską. Do bojowego ich użycia jednak nie doszło. Po wojnie wchodziły w skład ciężkich dywizji pancernych. W działaniach bojowych, radzieckie czołgi IS-3, wzięły udział podczas interwencji na Węgrzech w 1956. Wycofano je z linii dopiero na początku lat 90. XX wieku.

Polska zakupiła na przełomie 1946/1947 r. 2 egzemplarze czołgu IS-3. Numery fabryczne: 703.604A81 oraz 703.605A58. Obecnie jeden z nich (703.605A58) prezentowany jest w Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej w Warszawie. Był to ulubiony czołg marszałka Rokossowskiego. W latach 50. XX w. egzemplarz ten stanowił główną atrakcję organizowanych w Warszawie parad wojskowych. W latach 70. trafił na poligon do Orzysza, gdzie służył jako cel ćwiczebny. Jego wrak w latach 90. został ponownie sprowadzony do Warszawy i umieszczony w Forcie Czerniakowskim, gdzie przeszedł zewnętrzny remont. Drugi (703.604A81) trafił w 1951 do Technicznej Oficerskiej Szkoły Wojsk Pancernych i Zmechanizowanych w Giżycku, potem (listopad 1957) pojawił się w poznańskiej Oficerskiej Szkole Wojsk Pancernych. Dziś stoi w muzeum tej szkoły.

Jeden egzemplarz zakupiła też w 1950 roku Czechosłowacja. Największym zagranicznym odbiorcą IS-3 był Egipt, który użył ich w czasie wojny w 1967 r. Kilka zdobycznych egzemplarzy posiadała armia izraelska. Czołgi typu IS-3 znalazły się także w uzbrojeniu armii Korei Północnej. W latach 60. XX wieku, w dwóch koreańskich dywizjach pancernych, znajdowało się po jednym pułku tych czołgów.

XXI wiek

Podczas Rosyjskiej Wiosny egzemplarz, ustawiony wcześniej na postumencie jako pomnik w mieście Konstantynówce, został uruchomiony przez powstańców. 30 czerwca 2014 po raz pierwszy w tym stuleciu ruszył do boju pod Ulianówką w rejonie krasnoarmijskim[1][2][3]. Według niektórych danych, sprowadzony z pomnika IS-3 był zmodernizowany przez powstańców: zamontowano na nim karabiny maszynowe NSW oraz DSzK.

czołg Iosif Stalin 2 (IS-2)

Nazwa: Iosif Stalin 2 (IS-2)
Typ: czołg cięzki
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1943
Wysokość: 2,73 m
Długość: 6,2 m (9,90 m z działem)
Szerokość: 3,1 m
Waga: 46T
Pancerz: Od 30 do 120 mm
Silnik: V2 diesel V12
Moc: 600 KM (450 kW)
Moc/Masa: 13.04 KM/t
Prędkość: 37 km/h
Zasięg: 240 km
Uzbrojenie: Główne: 122 mm (4,8 cala) D25T
Dodatkowe: 3xDT 7,62 mm (0,3 cala) karabin maszynowy
1xDShK 12,7 mm (0,5 cala) karabin maszynowy AA
Wyprodukowano: 3854 sztuk

czołg IS-2

Historia IS-2
Latem 1943 roku powstał w zakładach w Czelabińsku pierwszy model nowego czołgu ciężkiego. Początkowo nosił on oznaczenie "obiekt 237". Jego głównym konstruktorem był N. F. Szaszmurin. 8 sierpnia 1943, czołg został przyjęty do uzbrojenia Armii Czerwonej. Nowy pojazd otrzymał oznaczenie IS-1 (IS – Iosif Stalin) lub IS-85. Czołg był uzbrojony w armatę D-5T kal. 85 mm. Miał masę ok. 44 t. Wyprodukowano tylko 107 egzemplarzy IS-1. Ponieważ w tym okresie powstał czołg średni T-34-85 uzbrojony w identyczną armatę, zaszła potrzeba wzmocnienia uzbrojenia czołgu ciężkiego. Szybko wdrożono do produkcji czołg uzbrojony w armatę D-25T kalibru 122 mm. Nosił on początkowo oznaczenie "obiekt 240". Po przyjęciu do uzbrojenia zmieniono je na IS-2. W trakcie produkcji czołg ulegał modernizacji. Wprowadzono w jego armacie półautomatyczny zamek klinowy, w celu zwiększenia szybkostrzelności działa. Modernizacji uległ kadłub czołgu, a zwłaszcza kształt jego przednich płyt. Na włazie dowódcy zamontowano podstawę dla wielkokalibrowego karabinu maszynowego DSzK kal. 12,7 mm. Zmodernizowane pojazdy nosiły oznaczenie IS-2M. Do zakończenia wojny ogółem zbudowano ok. 3400 czołgów IS-1 i IS-2.
Na podwoziu czołgu IS-2 powstały działa pancerne ISU-152 i ISU-122.

IS-1 w boju

Czołg IS-2

Czołgi IS-2 weszły w armii radzieckiej na uzbrojenie gwardyjskich pułków czołgów ciężkich. Zwano je także pułkami ciężkich czołgów przełamania. Były to samodzielne jednostki bezpośrednio podporządkowane Naczelnemu Dowództwu. Były one przez nie przydzielane, jako wzmocnienie, do poszczególnych korpusów lub armii, na czas określonej operacji bojowej. Pod koniec wojny zaczęto formować również samodzielne brygady czołgów ciężkich. Czołgi IS-2 pozostawały w uzbrojeniu armii radzieckiej również po wojnie. Na początku lat 50. XX w. poddano je poważnej modernizacji. Polegała ona głównie na wyposażeniu ich w nowe silniki. Były to odpowiednio przystosowane silniki czołgów T-54, tzw. W-54K-IS. Zmodernizowane pojazdy nosiły oznaczenie IS-2M. Na uzbrojeniu pozostawały one do początku lat 90. XX w. Ostatnie manewry z udziałem czołgów IS-2M odbyły się, w Odeskim Okręgu Wojskowym, w 1982 roku.

czołg IS-2

Czołgi IS-2 były też na uzbrojeniu LWP. Znajdowały się na wyposażeniu 4 Pułku Czołgów Ciężkich przeznaczonego dla 1 Armii WP oraz 5 Pułku Czołgów Ciężkich przeznaczonego dla 2 Armii WP. Zaczęto również formować 6 pułk dla 3 Armii oraz 7 pułk, ale ostatecznie zrezygnowano z tego zamiaru. Razem w latach 1944-45 przekazano LWP 71 czołgów, z czego zwrócono 21 (6 pułku). W chwili zakończenia wojny LWP dysponowało 26 pojazdami. Ich liczba w późniejszym czasie wzrosła na skutek zakupów w ZSRR oraz napraw wozów ściągniętych z pobojowisk. IS-2 użytkowane były do przełomu lat 50. i 60. XX wieku.

czołg (Iosif Stalin) IS-1

Nazwa: (Iosif Stalin) IS-1 
Typ: czołg cięzki
Kraj pochodzenia: ZSRR
Rok produkcji: 1943
Wysokość: 2,74 m
Długość: 6,6 m (8,56 m z działem)
Szerokość: 3,7 m
Waga: 43,5 T
Pancerz: Od 30 do 120 mm
Silnik: V2-IS benzyna 12-cylindrowy 2368 cu in/39 litra
Moc: 520 KM
Moc/Masa: 11,11 KM/t
Prędkość: 37 km/h
Zasięg: 150 km
Uzbrojenie: Główne: 1 x 85 mm (3,35 cala) D5T
Dodatkowe:: 3 x 7,62 mm (0,3 cala) karabiny maszynowe DT
Wyprodukowano: 207 sztuk

(Iosif Stalin) IS-1 to dziecko KV-85
(Iosif Stalin) IS-1 powstał na podstawie licznych testów i projektów KV-1. Nawet w jego szybszej wersji, KV-1S, nie oferuje większej możliwości bojowej niż T-34, a kosztuje znacznie więcej i a jego produkcja jest znacznie bardziej skomplikowana. Stalin prawie anulował cała produkcje w 1943 roku, ale, w tym roku, można było zobaczyć śmiercionośne Panthery i Tigery. Czołgi ciężkie musiały ulec modernizacji, zarówno w zakresie pancerza jak i siły ognia, aby poradzić sobie z nowymi zagrożeniami. W marcu 1943 roku dokonano przezbrojenia wszystkich czołgów frontowych. Jedno z dział przeznaczonych do tego było z grubsza podobne do działa AA w wykonaniu niemieckiej myśli technicznej 88 mm (3,46 cala), z których jeden z niemieckich czołgów został zdobyty i poddany dokładnemu przeanalizowaniu . Stworzyło to prowizoryczny KV-85 ciężki czołg, produkowany w ograniczonej liczbie (143 maszyn). Ten pojazd ustanowił ścięzke dla dalszych ulepszeń, jest podstawą drugiego "Iosif Stalin" z serii. KV-85 z  nową wieżyczka dobrze dostosowaną do nowych luf, może pomieścić trzy osoby, ale kadłub pozostał w zasadzie taki sam jak w KV-1.

Program KV-13
Projekt KV-13 został wprowadzony przez SKB-2, biuro projektowe Zakładu Czelabińsk Kirov, już pod koniec 1941 roku. Próbowali stworzyć "uniwersalny Czołg", połączenie z KV-1 i T-34, co nastąpiło w prototypie Obyekt 233 testowanego na wiosnę 1942 roku. Czołg został ostatecznie odrzucony, jako zawodny, ze zbyt słabym pancerzem i, że dwie osoby z załogi mieściły się w wieżyczce. Jednak program KV-13 doprowadził do dwóch innych modyfikowanych prototypów, które służą do testowania nowego programu IS-85 od początku 1943 roku.

IS-85, projekt
Nowy IS-85 był wyposażony w nachyloną konstrukcje kadłuba bezpośrednio inspirowaną przez KV-13. Ten układ był tak zaprojektowany aby odbić lub powstrzymać strzały ze wszystkich kątów. Jednak początkowy pancerz został zaprojektowany, aby zatrzymać tylko Panzer III 50 mm, i musiał być znacznie zmodernizowany. Głównym założeniem projektu było nie przekraczać masy pierwotnej KV-1. Nowe uzbrojenie okresowego KV-85, D-5T doskonałe działo 85 mm (3,35 cala), które miały znacznie większą siłe i początkową szybkość niż w poprzednim F-34. Wieża była taka sama jak w KV-85, mieszcząca trzech mężczyzn, dowódca (kopuła tylna, lewa strona)t. Składowania amunicji składała się z 59 85 mm (3,35 cala) pocisków i 2520 pocisków DT do karabinów maszynowych. Napęd był zasadniczo taki sam, jak ten na KV-1, z dużą szerokością Gąsienic obsługiwanych przez trzy pary rolek podwójnych. Podobnie jak w poprzednich pojazdach, dodatkowe zbiorniki paliwowe były przymocowane do tylnej części kadłuba. Silnik został zmieniony na nowy V2-to 12-cylindrowy diesel przewidującego 520 koni mechanicznych. Prędkość maksymalna wynosiła 37 km / h (23 mph) średnio i praktyczny zasięg tylko 150 km (93 mil).

Produkcja IS-1
IS-85 (Obyekt 235) prototyp rozpoczął testy udanie, ale w pośpiechu, w połowie 1943 r., a produkcja została przejęta przez Zakłąd Czelabińsk Kirov (Kirow, Ukraina). Pierwszy IS-1 (serii ostatecznej) zszedł z  linii produkcyjnej w październiku 1943 r., ale produkcja została wstrzymana w styczniu 1944 roku, jako IS-1 został szybko zastąpiony przez nowocześniejszy IS-2. Ze względu na to tylko od 200 do 207 sztuk zostało wyprodukowane. Jednak to znaczną poprawa w stosunku do poprzedniego KV-85 oraz T-34/76. IS-1 również testowany z nowy 100 mm (3,94 cala) działem i poszedł do testów porównawczych z IS-122, które wypadły korzystnie dla tych ostatnich. Nowy-19 122 mm (4,80 cala) kalibru miał cios, aby przebić pancerz Tigera, w miejscu o średniej grubości.

IS-1 w akcji
Pierwszym z nich jest-1s dostarczone zostały i wydane pułkowi Czołgów Ciężkich Gwardii. Po ciężkich walk IS-85 został wydany do 1, 8 i 13. Pułki Czołgów Ciężkich Gwardii na Ukrainie. Tutaj były mocno zaangażowane w początku 1944 roku w Starokonstantinov, Korsun-Shevshenkovskiy i Fastov West Station Kijowa. Później najbardziej były widoczne podczas powstania na Słowacji.